Εταιρία Θεάτρου Σπασμένη Καρέκλα

 
Το 1998 ιδρύθηκε στην Αθήνα η Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Θεάτρου «POLPOP – Η ομάδα της σπασμένης καρέκλας». Πολύ σύντομα το ακρωνύμιο POLPOP που προερχόταν από τις αγγλικές λέξεις POLitical και POPular αφαιρέθηκε από τον τίτλο. Δυο χρόνια αργότερα αφαιρέθηκε και η λέξη ομάδα. Στο διάστημα που μεσολάβησε μέχρι σήμερα, η «Σπασμένη Καρέκλα» υλοποίησε τέσσερις παραγωγές (βλ. αναλυτικά στις παραστάσεις). Στην πλειονότητά τους, οι παραγωγές αυτές ήταν εν εξελίξει έργα (work in progress).

Τα θέματα που διαπραγματεύτηκαν αφορούσαν την κοινωνικοπολιτική επικαιρότητα της περιόδου. Καλλιτεχνικός υπεύθυνος της εταιρείας είναι ο Θοδωρής Τσαπακίδης. Η συνεργασία του με τους σκηνοθέτες Αντώνη Γαλαίο και Μαριλίτα Λαμπροπούλου, τον σκηνογράφο και ενδυματολόγο Βασίλη Μπαρμπαρίγο, τον μουσικό Νίκο Ψαριανό, τον φωτιστή Τάσο Παλαιορούτα, την ιστορικό τέχνης Χριστιάνα Γαλανοπούλου, και τους ηθοποιούς Μπάμπη Καλαντζή και Δέσποινα Σαραφίδου, συνέβαλε, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, στη διαμόρφωση του χαρακτήρα της εταιρείας. Η «Σπασμένη Καρέκλα» ανήκει σήμερα στο δίκτυο των συνεργατών του Θεάτρου Φούρνος και ουδέποτε έχει επιχορηγηθεί από το ΥΠΠΟ.

Επιχείρηση Χαλιμά από clopy

Για να ξεχάσεις πρέπει να θυμάσαι
{mosimage}Η Επιχείρηση Χαλιμά αντλεί την έμπνευσή της από τις συνεντεύξεις που έδωσαν οι αμερικανοί αιχμάλωτοι στην ιρακινή τηλεόραση τις πρώτες ημέρες του πολέμου του Ιράκ.  Ένα θέατρο που συνεχίζει να λειτουργεί, ενώ η πόλη βρίσκεται σε καθεστώς πολέμου, επιστρατεύεται από ένα τηλεοπτικό συνεργείο για να στηθεί η συνέντευξη ενός αιχμαλώτου. Ο αιχμάλωτος όμως πεθαίνει και ο μηχανισμός κατασκευής της εικόνας καλείται να αναπληρώσει την απώλεια. Η συνέντευξη πρέπει να συνεχιστεί, γιατί πρέπει να συνεχιστεί το θέαμα, γιατί πρέπει να συνεχιστεί ο πόλεμος. Στη νέα αυτή συνθήκη τα πρόσωπα αποσυντονίζονται, οι ρόλοι αντιστρέφονται, το κωμικό χάος θα διευθετηθεί μόνον όταν η παράσταση εντός του θεάτρου θα προσφέρει την νέα τάξη πραγμάτων. Στην Επιχείρηση Χαλιμά δύο παραπληρωματικοί θεσμοί ισχύος –ο τηλεοπτικός και ο στρατιωτικός–αλληλοσυμπληρώνονται και αλληλοϋπονομεύονται. Φορείς εξουσίας και επιβολής και οι δύο αντιστρέφουν τις λειτουργίες τους: η τηλεόραση γίνεται μηχανισμός επιτήρησης και τιμωρίας, ο στρατός γίνεται μηχανισμός παραγωγής θεάματος.

Η Επιχείρηση Χαλιμά παραπέμπει κατ’ αρχάς στα αραβικά παραμύθια, γιατί αντλεί την έμπνευσή της από την Βαγδάτη του πολέμου, από τη Βαγδάτη των Χιλίων και μία νυχτών· ακόμη περισσότερο όμως παραπέμπει στα αραβικά παραμύθια γιατί αντλεί από αυτά τη μοναδική τους αφηγηματική δομή: η μία ιστορία αποτελεί μέρος της άλλης, ο αφηγητής της μίας γίνεται ο ήρωας της επόμενης, ο αιχμάλωτος, οι δημοσιογράφοι, οι στρατιωτικοί, τα μέλη του θεάτρου αλλάζουν ρόλους. Ο πόλεμος διεξάγεται μέσα στην τηλεόραση, η τηλεόραση στήνει τα σκηνικά της μέσα στο θέατρο, το θέατρο δίνει υπόσταση στον πόλεμο.


Σκηνοθεσία : Θοδωρής Τσαπακίδης
Σκηνικά / Κοστούμια : Βασίλης Μπαρμπαρίγος
Φωτισμοί : Τάσος Παλαιωρούτας
Μουσική: Νίκος Ψαριανός
Παίζουν : Μπάμπης Καλαντζής, Δέσποινα Σαραφίδου, Νίκος Ψαριανός,
Αιμιλιανή Αβραάμ, Βαγγέλης Αντωνίου, Μαρία Πίγκου, Θοδωρής Τσαπακίδης,
Αλέξανδρος Μουσούρος / Ζήσης Ρούμπος


Ρωμαίος και Ιουλιέτα από clopy
{mosimage}
Περιμένοντας Δυο νέοι ―ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα― μες στον τάφο πριν από το μοιραίο τέλος. Τι κάνουν; Συνομιλούν, μαλώνουν και φιλιώνουν, όπως κάθε ζευγαράκι, ψαύοντας τα δύσκολα μονοπάτια της συνύπαρξης, όταν η σχέση δεν είναι πλήρως οικοδομημένη. Είναι τόσο μαζί όσο και μόνοι. Τόσο αυτονόητα ερωτευμένοι, όσο και αναπάντεχα αδιάφοροι ο ένας για τον άλλο. Εδώ τα ονόματα του πιο διάσημου ερωτικού ζευγαριού δεν χρησιμοποιούνται ως σύμβολα.

Η ομοιότητα με τα σαιξπηρικά πρόσωπα σταματάει στη διαπραγμάτευση της μετεφηβείας. Τα νεαρά πρόσωπα του έργου μπορούν να ξεχάσουν τη γενική συνθήκη (έρωτας-θάνατος) και να περιπλανηθούν στο χάρτη της ανθρώπινης εμπειρίας, ορίζοντας τις δικές τους διαδρομές. Η «νεαρότητα» των ηρώων αναδεικνύεται καθώς αυτά δεν χειρίζονται επακριβώς τις καταστάσεις, ενίοτε μάλιστα αποστρέφουν το βλέμμα για να μην τις αντιμετωπίσουν ευθέως. Αυτά σε ένα πρώτο επίπεδο. Γιατί από δίπλα καραδοκεί η επίγνωση ― την οποία σαν παιδιά αποφεύγουν να ενσωματώσουν. Κατά κάποιον τρόπο, σκοτώνουν, ή καλύτερα θανατώνουν, το χρόνο τους μέχρι να ’ρθει η στιγμή του θανάτου.

Ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα δεν είναι ένα. Είναι δύο που επιθυμούν να ήταν ένα. Αντίστιξη, η παρουσία ενός άλλου ζευγαριού με ποικίλους δεσμούς [σύζυγοι, συνεργάτες;] όπου η ήδη εδραιωμένη σχέση οδηγεί σε ισχυρή διαφωνία, απόρριψη, αλλά και αποδοχή του άλλου. Αυτοί οι δύο λειτουργούν σαν ένας. Ο λόγος του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας είναι διάλογος ως επί το πλείστον σύντομος (εκτός από τα σημεία των αναμνήσεων) φαντασιώσεων (ονείρων/εφιαλτών), καθώς ο ένας δίνει ερέθισμα στον άλλον και το κέντρο, το όποιο νόημα ―ή η «απουσία» του εξάγεται από το σύνολο κάθε σκηνής. Ενώ ο λόγος του άλλου ζευγαριού, πιο σφιχτός, πιο μακρύς, αντιπαρατίθεται στο λόγο του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας. Το κλίμα που δημιουργούν οι δύο ερωτευμένοι ακροβατεί στην κόψη του δραματικού και του κωμικού, ενώ το ζευγάρι των μαγείρων κλείνει το μάτι στο παράλογο και στο γκροτέσκο. Τέλος, το 5ο πρόσωπο του αφηγητή-τριας αποτελεί αναγωγή στο στοιχείο παραμύθι/παραμυθία και παράλληλα συνδέει τον κόσμο του πραγματικού με εκείνον του φαντασιακού.

Το κείμενο αυτό ως ένα βαθμό μας εξαπατά, γιατί μας δίνει άλλα από όσα περιμέναμε. Αντίθετα με ό,τι συμβαίνει με άλλες ελεύθερες πραγματεύσεις του μύθου του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας, οι ήρωες του προχωρούν αποφορτιζόμενοι από το βάρος του συμβολικού. Έτσι το έργο, χωρίς να είναι εύκολο, ξανοίγεται σε προβληματισμούς και εξεικονίσεις που ο σύγχρονος θεατής μπορεί πιο άμεσα να αναγνωρίσει, μέσω της δικής του εμπειρίας. Σ΄ αυτό το έργο, η Ιουλιέτα ξυπνάει στον τάφο και συνειδητοποιεί ότι το σώμα που κείτεται πάνω της είναι ο Ρωμαίος, που αιμορραγεί. Θέλει να βγει για βοήθεια, αλλά ο Ρωμαίος την αποτρέπει, καλώντας την να εκμεταλλευτούν όσο καλύτερα μπορούν τη λίγη ζωή που του απομένει. Σε αυτήν την οριακή, γεμάτη ένταση συνθήκη, συνθήκη τραγελαφική, τα πρόσωπα ανακαλύπτουν σιγά-σιγά την αλήθεια το ένα για το άλλο και το καθένα για τον εαυτό του, αλήθεια που όμως  τελικά αυτοαναιρείται…. Ένα γρήγορο & κυκλοθυμικό έργο. Μια παράσταση με λιτά μέσα, που αναζητά το πολύ μέσα από το τίποτα.


Σκηνοθεσία : Μαριλίτα Λαμπροπούλου - Θοδωρής Τσαπακίδης
Σκηνικά / Κοστούμια : Βασίλης Μπαρμπαρίγος
Φωτισμοί : Τάσος Παλαιωρούτας
Training : Μαίρη Τσούτη
Μουσική: Χρύσανθος Χριστοδούλου
Παίζουν : Δημήτρης Τσιάμης, Ηλέκτρα Τσακαλία / Ελένη Κεχαγιόγλου,
Μπάμπης Καλαντζής, Μαρία Πασχαλίδου, Δέσποινα Σαραφίδου , Μαίρη Λούσι


Εθνικό Θέατρο, Πειραματική Σκηνή, Άδειος Χώρος: Μάιος 2003 και Θέατρο Φούρνος: 2003


Πρόβα Τζενεράλε από clopy

Αγάπα το κελί σου, τρώγε το φαϊ σου, και διάβαζε πολύ
{mosimage}
21-05-02, Αθήνα. Μετά από τροχαίο ατύχημα που έλαβε χώρα προ μηνός στη συμβολή των οδών Ακαδημίας και Εμμ. Μπενάκη, η αστυνομία συνέλαβε επί τόπου τον οδηγό Σωτήρη Καλοκύρη, 38 ετών, ανεπάγγελτο. Στη συνέχεια προσήχθησαν στην Ασφάλεια και ο Κωσταντίνος Μαυρίδης, 35 ετών, καθηγητής φροντιστηρίου, ο Θεόδωρος Σκανδάλης, 26 ετών, ελαιοχρωματιστής, η Μαρίνα Λουμάκη, 33 ετών, οικοκυρά, και ένας Ισπανός υπήκοος, αγνώστων λοιπών στοιχείων. Σήμερα, ο οδηγός εξακολουθεί να νοσηλεύεται στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο, ενώ οι υπόλοιποι κρατούνται απομονωμένοι στις φυλακές Κορυδαλλού. Έγκυρες πηγές αναφέρουν ότι πρόκειται για μέλη διεθνούς δικτύου τρομοκρατών. Α.Κ.

Το έργο μιλάει για την άδικη κράτηση τριών ανθρώπων και τον αγώνα τους (απεργία πείνας) για την ελευθερία. Στόχος του είναι να αποκαλύψει τις πραγματικές διαστάσεις των απεργών. Γι αυτό μέσα στο έργο δεν θα βρει κανείς «πολιτική» θέσεων, «μεγάλες» αξίες, το «φιλοσοφικό» ζήτημα της τρομοκρατίας κ.τ.λ. αλλά τον έρωτα, το χιούμορ, τα πάθη, την ουσία της ζωής, που φυλακίζεται μαζί με τους κρατούμενους, αλλά δεν καταργείται.

Η ομάδα θέτει ως στόχο και στοίχημα τη συμβολή της στην αναβίωση του πολιτικού θεάτρου, μέσα από μια νέα φόρμα. Η νέα αυτή φόρμα συνιστάται στη λιτότητα των μέσων (οι εφημερίδες είναι το μοναδικό σκηνικό αντικείμενο του πρώτου μέρους, τις οποίες οι ηθοποιοί μεταμορφώνουν σε σκεπάσματα, πιάτα και άλλα αντικείμενα της φυλακής). Η λιτότητα αυτή εντείνει την αίσθηση του εγκλεισμού. Υπάρχουν έντονα κωμικά στοιχεία και κάποιες στιγμές γίνεται δυσδιάκριτο το σύνορο μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας. Ιδιαίτερα για τη φάση του ονείρου στο έργο αντιστρέψαμε το γνωστό απόσπασμα του Σαίπξηρ, από την Τρικυμία, «τα όνειρα είναι φτιαγμένα από τα υλικά της πραγματικότητας» και πειραματιστήκαμε στο εξής, το καθημερινό αντικείμενο μέσα σ’ ένα αφηρημένο θεατρικό πλαίσιο (σκηνικό) λαμβάνει ονειρική διάσταση;

«Αύριο είναι η 11η μέρα κι έχω να τραβήξω πολύ δρόμο ακόμα. Κάποιος θα πρέπει να γράψει ένα ποίημα για τα βάσανα των απεργών πείνας. Θα ’θελα να γράψω εγώ ένα, αλλά πώς να το τελειώσω; Πρέπει να κοιμηθώ τώρα, κουράστηκα». - Απόσπασμα από το ημερολόγιο του Μπόμπυ Σάντς

Σκηνοθεσία: Θοδωρής Τσαπακίδης
Μουσική: Νίκος Ψαριανός
Φωτισμοί: Τάσος Παλαιωρούτας
Σκηνικά/Κοστούμια: Βασίλης Μπαρμπαρήγος
Παίζουν: Κωνσταντίνος Καλλές, Δημήτρης Τσιάμης, Μπάμπης Καλαντζής,
Αιμιλιανή Αβραάμ / Ελένη Κεχαγιόγλου, Εύα Βάρσου / Γιώτα Γεωργοπούλου,
Δέσποινα Γραμματικού / Χριστίνα Χριστοδούλου, Σωτηρία Χατζή ,
Μαρία Λαμπράκη, Βαγγέλης Αντωνίου


Άλεκτον: Μάιος 2002 και Θέατρο του Νέου Κόσμου, Κάτω Χώρος: Δεκέμβριος 2002 και
Ιανουάριος 2003 και Studio Νέες Μορφές (Θεσ/νίκη): Φεβρουάριος 2003


Ψάχνοντας τον Γκοντό από clopy
{mosimage}
Η Εταιρία παρουσίασε την άνοιξη του ’99, στο θέατρο «Φούρνος» την παράσταση «Ψάχνοντας τον Γκοντό», που βασιζόταν σε κείμενα του Μπέκετ. Μ’ αυτή την παράσταση, η ομάδα αναζήτησε νέους θεατρικούς κώδικες, μέσα από την κατάργηση πολλών θεατρικών συμβάσεων, δοκιμάζοντας την αποστροφή στο κοινό, τη συμμετοχή των θεατών, τη μετατόπιση του σκηνικού χώρου, την είσοδο και την έξοδο των
ηθοποιών στο ρόλο, κ.α.

Σκηνοθεσία : Θοδωρής Τσαπακίδης
Φωτισμοί : Τάσος Παλαιωρούτας
Παίζουν : Αντώνης Γαλέος, Νατάσσα Νούτση, Μαριαλένα Μαμαρέλη,
Τάσος Πλαιορούτας, Θοδωρής Τσαπακίδης