{mosimage}ΕΛΛΗ ΛΑΜΠΕΤΗ ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΠΟΥ ΛΑΜΠΕΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ. Τι να πει κανένας για την Έλλη Λαμπέτη; Αδιαμφισβήτητα είναι μια πολύ μεγάλη μορφή του Ελληνικού Θεάτρου και Κινηματογράφου. Τον τελευταίο  καιρό, επανήλθε το όνομά της στην επικαιρότητα με αφορμή μια νέα σειρά του τηλεοπτικού σταθμού ALPHA. Πρόκειται για την «Έλλη Λαμπέτη: Η τελευταία παράσταση» που βασίστηκε στο βιβλίο της Φρίντα Μπιούμπι με κάποιες σεναριακές προσαρμογές. Το σενάριο της σειράς γράφει η Μαρία  Αθήνη και ο Βασίλης Σπηλιόπουλος και τη σκηνοθεσία υπογράφει η Ρέινα Εσκενάζυ.
{mosimage}
Η καλλιτεχνική επιμέλεια είναι του πολύ σπουδαίου Διαγόρα Χρονόπουλου. Η μουσική επένδυση έχει γίνει με γνωστά αλλά και ανέκδοτα κομμάτια του Μάνου Χατζιδάκι. Τους χαρακτήρες της ιστορίας υποδύεται ένα δυνατό κάστ ηθοποιών όπως  είναι η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, η Μπέτυ Λιβανού, ο Άρης  Λεμπεσόπουλος, η Μαρίνα Καλογήρου, ο Γιώργος Καραμίχος, ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος, ο Χρήστος Λούλης, ο Μέμος Μπεγνής, ο Φάνης Μουρατίδης, η Μαρία Κατσιαδάκη, ο Νίκος Μπουσδούκος,η Άννα Στίλβη, ο Γιώργης Τσαμπουράκης, η Φωτεινή Μπαξεβάνη, η Αλεξάνδρα Αϊδίνη και ο Ιωσήφ Μαρινάκης. Η εν λόγω σειρά ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη.

Η νεαρή ηθοποιός Μαρίνα Καλογήρου, που υποδύεται την Έλλη Λαμπέτη σε νεαρή ηλικία, είναι μια πραγματική αποκάλυψη. Δεν ερμηνεύει απλώς το ρόλο, αλλά βγάζει και πολλά εσωτερικά χαρακτηριστικά της μεγάλης ηθοποιού. Η Μπέτυ Λιβανού δε χρειάζεται  συστάσεις. Είναι μια άξια ηθοποιός κι εδώ στο ρόλο της Μαρίκας Κοτοπούλη πραγματικά «κεντάει». Και οι υπόλοιποι ηθοποιού είναι πολύ καλοί και θα πρέπει να αναφέρουμε την ευχάριστη παρουσία της Φωτεινής Μπαξεβάνη. Η σειρά και σε καλλιτεχνικό επίπεδο, φωτογραφία, μουσική, σκηνικά, κοστούμια, είναι άρτια και σίγουρα αποτελεί μία από τις πιο  σημαντικές δουλειές της ιδιωτικής τηλεόρασης. Η σεναριογράφος της σειράς του ALPHA, Μαρία Αθήνη είπε το εξής για τη συνεργασία της σε αυτή τη σειρά: «Η ιδέα για τις βιογραφίες είναι του καναλιού. Ξεκινήσαμε με την Έλλη Λαμπέτη και έχουν ακουστεί και άλλα ονόματα,  όπως αυτό της Σωτηρίας Μπέλλου. Στην Έλλη Λαμπέτη, η παρουσία του θεάτρου είναι ο αντίποδας της ερωτικής ζωής της. Ως ηθοποιός, δενόταν  πολύ με κάθε ρόλο που ερμήνευε και πολλές φορές πάθαινε διάφορα ψυχοσωματικά. Άλλοτε έβγαζε εξανθήματα, άλλοτε λιποθυμούσε και, κάποια φορά, παρέλυσε, μια κατάσταση που ευτυχώς ήταν προσωρινή. Διάβασα ό,τι υπήρχε και αφορούσε στη ζωή της -συνεντεύξεις, κριτικές- και μετά μελέτησα την εποχή, ώστε το περιβάλλον να ταιριάζει με την αλλαγή των χρόνων».
{mosimage}
Επειδή στη σημερινή εποχή όλα δυστυχώς μετριούνται σε νούμερα, η «Έλλη Λαμπέτη: Η τελευταία παράσταση» πάει πάρα πολύ καλά σε τηλεθέαση. Και είναι σημαντικό ότι οι νεαρές ηλικίες, που δεν έχουν κανένα βίωμα από την εποχή της Έλλης Λαμπέτη, βλέπουν τη σειρά. Βέβαια, οι νέοι άνθρωποι έχουν γνωρίσει την Έλλη Λαμπέτη μόνο από  μερικές ταινίες που συχνά προβάλλει η τηλεόραση. Όμως η Έλλη ήταν κάτι  πολύ σημαντικότερο από αυτό που εισπράττει κάποιος από τις ταινίες  της. Γι’ αυτό το λόγο θα αναφέρουμε τις διακρίσεις της Έλλης Λαμπέτη, τι είπαν κάποιοι σημαντικοί άνθρωποι γι’ αυτήν αλλά και οι κριτικές από πολύ σημαντικές εφημερίδες και κριτικούς τέχνης για το έργο της και την προσωπικότητά της όπως αυτή διαφαινόταν στους ρόλους που ερμήνευε.


Τιμητικές διακρίσεις

Το 1951 της απενεμήθη το έπαθλο «Κοτοπούλη» για την ερμηνεία της στα έργα «Η Κληρονόμος» και «Πεγκ, καρδούλα μου». Το 1961 της απενεμήθη το Αριστείον Κινηματογραφικής Αξίας από ειδική επιτροπή προσωπικοτήτων για τη δραστηριότητά της στον κινηματογράφο την περίοδο 1955-61. Το 1980  πήρε το Βραβείο Φεστιβάλ Ιθάκης  για την πολυετή καλλιτεχνική της προσφορά. Τέλος, την περίοδο 1962-63 λειτούργησε Θέατρο με το όνομά της και αργότερα, μετά το θάνατό της, ο κινηματογράφος «Γρανάδα» της  λεωφόρου Αλεξάνδρας μετονομάστηκε σε Θέατρο «Λαμπέτη».


Είπαν για την Έλλη

Παύλος Μάτεσις:
«Αν ήμουν, θρήσκος, θα έλεγα πως, όποιος δεν έχει γοητευθεί από τη Λαμπέτη, θα πάει στην Κόλαση».

Κώστας Γεωργουσόπουλος:
«Η Λαμπέτη δεν είναι ηθοποιός, δεν έχει η τέχνη της υποκριτική, δεν υποδύεται ρόλους, δεν ενσαρκώνει χαρακτήρες. Οι ρόλοι, οι χαρακτήρες έχουν ενσαρκωθεί στο σώμα της. Τα πλάσματα της φαντασίας υποδύονται, υποκρίνονται την Λαμπέτη. Δεν είναι αυτό που λέμε ταύτιση με το ρόλο ή ερμηνεία. Είναι το υλικό του ονείρου που εγένετο μεθ’ υμών».
«Το βλέμμα της Λαμπέτη ετάζει νεφρούς και καρδίες. Όταν τ' ακινητοποιήσει επάνω σου, αισθάνεσαι μια αφόρητη ενοχή και κοκκινίζεις. Δεν είναι βλέμμα ερωτικό, είναι βλέμμα ενός βίαιου παραπόνου, που στο βυθό του διακρίνεις μια παιδική απαρηγόρητη θλίψη

Φρέντυ Γερμανός:
«Η γέννηση της ήταν το ίδιο παράλογη, όπως κι ο θάνατός της»

Μιχάλης Κακογιάννης:
«Η εικόνα του κοριτσιού στο Σύνταγμα έμεινε ολοζώντανη μέσα μου. Μόνο που με το πέρασμα του χρόνου, οργωμένου με αγωνίες και αγώνες, θανάτους, έρωτες και χωρισμούς, εμπλουτισμένου από την συνεργασία μας στο θέατρο, αλλά κυρίως στον κινηματογράφο, που έφερε στους δυο μας τη διεθνή αναγνώριση, προστέθηκαν σ’ αυτή την εικόνα ένα σωρό άλλες διαστάσεις-μιας γυναίκας περήφανης, τρυφερής, κυκλοθυμικής, αέρινης και αισθησιακής, συχνά απόλυτης και κάποτε σκληρής, απάνθρωπα ταλαιπωρημένης και υπεράνθρωπα γενναίας.»

Μαρίκα Κοτοπούλη:
«Το θέατρο είναι θρησκεία, καρδιά μου. Ποτέ μην το ξεχάσεις» (μιλώντας προς την Έλλη Λαμπέτη)

Ο ρεπόρτερ Απόστολος Βραχιολίδης:
«Η Έλλη Λαμπέτη, είχε εκείνο το τικ που απέτρεπε τις δημοσιογραφικές επεμβάσεις στα… μυστικά της.»

Γιώτα Κ. Τσουκαλά:
«Αν τελικά η Χάννελε πήγε στον παράδεισο ή όχι δεν θα το μάθουμε ποτέ.  Όμως η Μπλανς, η Πέπσυ, η Αντιγόνη, η Ίρμα, η Φιλουμένα ή η Σάρα είναι βέβαιο πως προτίμησαν να μείνουν εδώ, στη Γη. Φτιαγμένες από την ύλη των ονείρων κυκλοφορούν ανάμεσά μας, ψιθυρίζοντας τις λέξεις που τους έμαθε εκείνη.»

Καρυοφυλλιά Καραμπέτη:
«Είναι τεράστια η ευθύνη να υποδυθείς την Έλλη Λαμπέτη, μια σπουδαία ηθοποιό κι έναν άνθρωπο με μεγάλα αποθέματα ψυχικής δύναμης.»


Κριτικές για θεατρικές της εμφανίσεις

Η Χάννελε πάει στον παράδεισο (1942) «Ένα καλλιτεχνικό άνθος, που ξεπετάχτηκε από την χτεσινή παράσταση κι εγοήτευσε, και συνήπαρσε όλον τον κόσμο», Μ. Ροδάς «ΤΟ ΒΗΜΑ»,     14-11-1942

Ο Βροχοποιός (1956) «Από τότε που η Γκάρμπο αποσύρθηκε από την οθόνη δεν νομίζω να εμφανίστηκε άλλη ηθοποιός που, μόνο με την έκφρασή της, να δίνει την αίσθηση της τραγωδίας. Με τωρινή μοναδική εξαίρεση την Έλλη Λαμπέτη, που με την ομορφιά και το ταλέντο της θα πρέπει να γίνει το θέμα της ημέρας», SUNDAY TIMES, 2-12-1956

Θα μπορούσε να συναντήσει το προφίλ της Έλλης Λαμπέτη σ’ ένα νόμισμα της εποχής του Περικλέους. Στο θλιμμένο, εκφραστικό της πρόσωπο  διαβάζει κανείς κάθε φευγαλέο συναίσθημα», HERALD TRIBUΝE, Σεπτ. 1956

Η Κυρία με τις Καμέλιες (1959) «Η κ. Έλλη Λαμπέτη σημειώνει μια προσωπική επιτυχία αξιομνημόνευτη στο ρόλο της Μαργαρίτας. Δεν μπορείς να μην εκτιμήσεις την στιγμή της κ. Λαμπέτη, στην τελευταία πράξη, όταν η Νανίνα την προετοιμάζει για τον ερχομό του Αρμάνδου κι εκείνη τον μαντεύει, τον ψυχανεμίζεται και κρεμιέται ολάκερη στον αέρα, από μιαν αναπνοή…», Αγγ. Τερζάκης «ΤΟ ΒΗΜΑ», 5-2-1959

Η Μικρή μας Πόλη (1962) «Η Έλλη Λαμπέτη ως Έμιλυ Γουέμπ είναι μια αληθινή δημιουργία : Με όλη την αγνότητα της καλής μαθήτριας και με όλη την δραματικότητα της νεκρής κόρης. Νεανική πάντα, και ώριμη όσο ποτέ. Ήρεμα συγκλονιστική στην τρίτη πράξη, τόσο ώστε να δονεί συγκινησιακά τις ανθρώπινες χορδές και να θαρρείς, πως γι’ αυτό ίσως δίκαια διαλέχτηκε το έργο», Μπ. Κλάρας «ΒΡΑΔΥΝΗ»

Λεωφορείο ο πόθος (1965) «Το δίχως άλλο, η Μπλανς της Έλλης Λαμπέτη είναι μια κορυφή στην ιστορία όχι μόνον της ίδιας, αλλά και του θεάτρου μας», Μ. Πλωρίτης, 24-2-1965

Σάρα (1981) «Η Έλλη Λαμπέτη, που εκφράζει σκέψεις και συναισθήματα αποκλειστικά με τα χέρια και τα χαρακτηριστικά του προσώπου, είναι, πίσω από την περιχαρακωμένη σιωπή της, μια παλλόμενη φιγούρα, ένας ευπαθής δέκτης των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος και ένας υπερτεταμένος πομπός, έτοιμος να μεταγγίσει κάθε ανατάραγμα του νου και κάθε εσωτερική φωνή», Ελ. Βαροπούλου, «ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΗ», 28-3-1981


Κριτικές για κινηματογραφικές της εμφανίσεις

Το κορίτσι με τα μαύρα (1956) «Η Έλλη Λαμπέτη, μια Ελληνίδα Γκάρμπο με το πρόσωπο μιας επαναστατικής Μαντόννας, δίνει μια ερμηνεία που από ζεστό μάρμαρο λιώνει και γίνεται ακτινοβόλα ζωή», EVENING STANDARD, 29-11-1956

Το τελευταίο ψέμα (1957) «Η Έλλη Λαμπέτη παίζει την Χλόη με σίγουρη κλασική κυριαρχία. Ο ρόλος είναι ασυνήθιστα περίπλοκος, καθώς από τη μία κερδίζει κι από την άλλη απωθεί την συμπάθεια του κοινού, και η ερμηνεία της κ. Λαμπέτη είναι πάντα και αλάνθαστα σωστή», FINANCIAL TIMES. 2-3-1959

Το χαμένο κορμί (1961) «Η Έλλη Λαμπέτη συνδυάζει μια φεγγοβόλα ομορφιά με την ικανότητα να αγγίζει τα βάθη της συγκίνησης», SUNDAY EXPRESS, Σεπτέμβριος 1961

Αν κάποιος επιθυμεί να ακούσει τη φωνή της Έλλης Λαμπέτη δεν έχει παρά να αναζητήσει τη δισκογραφία της:

Η Έλλη και η δισκογραφία
{mosimage}
Το 1972 κυκλοφορεί  σε δίσκο η μουσική της παράστασης «Η Γλυκιά Ίρμα» σε μουσική Γιάννη Σπανού και στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου. Το 1983 βγαίνουν  2 δίσκοι με αφηγήσεις της Έλλης Λαμπέτη : «Η Έλλη Λαμπέτη διαβάζει  Καβάφη» και «Διαβάζει τα κατά Ματθαίον πάθη». Το 1984 η εταιρία LYRA         εκδίδει το δίσκο «6 Μονόπρακτα» από την ομώνυμη θεατρική παράσταση που         πρωταγωνίστησε η Έλλη το 1978. Επίσης συμμετείχε στις συλλογές : «Αποσπάσματα θεατρικού λόγου» (1989), «Φωνές, ηθοποιοί στο ραδιόφωνο» (1995) και «Αρχείο ραδιοφώνου, 16 φωνές» (1998).
{mosimage}
Επίσης είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως ο Δήμος Βιλίων κάθε καλοκαίρι τιμά την Έλλη Λαμπέτη με σειρά εκδηλώσεων που φέρουν το όνομα της  (Λαμπέτεια) καθώς επίσης με δρόμο και πλατεία ως ελάχιστη τιμή προς
αυτήν. Επίσης σημαντική είναι η ίδρυση το Μάρτιο 2002 του Κέντρου Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης Γυναικών με Καρκίνο του Μαστού και των Οικογενειών τους που φέρει το όνομα της μεγάλης ηθοποιού. Είναι πολύ
σπουδαίο ο καθένας από εμάς να ψάχνουμε και να ανακαλύπτουμε τέτοιους σημαντικούς ανθρώπους διότι μέσα από το έργο τους και την ποιότητα στη ζωή τους περνάνε πολύ σημαντικά μηνύματα για να βελτιωθούμε εμείς οι  ίδιοι ως άνθρωποι. Γι’ αυτό το λόγο είναι σημαντικές προσπάθειες σαν την τηλεοπτική σειρά «Έλλη Λαμπέτη: Η τελευταία παράσταση» που φέρνουν την  Έλλη Λαμπέτη κοντά στις νεότερες γενιές.

{mosimage}{mosimage}{tab=Bιβλιογραφία}
• «Έλλη Λαμπέτη», εκδ. ITANOS, κείμενα των Μιχάλη Κακογιάννη και Μάριου Πλωρίτη
• «Θεατρικό Λεξικό», εκδ. Κέδρος, Αλέξης Σολομός
• «Έλληνες Ηθοποιοί-Η γενιά μας», εκδ. Δωδώνη, Θεόδωρος Έξαρχος
• «Ένας αιώνας Ελληνικός Κινηματογράφος», εκδ. Κοχλίας, Γιάννης Σολδάτος
• CD-Rom «Ελληνικός Κινηματογράφος» από το αρχείο των Κώστα Κωνσταντινίδη και Πάνου Κοκκαλένιου
• Διαδίκτυο
{/tabs}